Alles over Turkije

 

Algemeen

Turkije, officieel de Republiek Turkije (turks = Türkiye Cumhuriyeti) is een republiek die ligt tussen Europa en Azië.
Ankara is de hoofdstad en waar de regeringszetel zit.
Hier ligt ook de grondlegger van de huidige Turkije begraven Mustafa Kemal “ATATURK” (=staat voor vader van de Turken)
Zijn motto was “Yurtta sulh, cihanda sulh” wat betekent “Vrede thuis, vrede in de wereld”

Taal

De officiële taal is Turks.
Het Turks wordt door ongeveer 150 miljoen mensen (met dialect 600 miljoen) gesproken, onder andere, in Rusland, Iran, Irak,
Azerbeycan, Turkmenistan, Ozbekistan, Kirgizistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Balkans,
China (westelijke deel-Oost Turkistan), Africa, Europa, Australië en ook in America.
Sinds de oprichting van de Republiek Turkije, 29 oktober 1923, wordt het Arabische schrift vervangen met het Latijns.

Religie

Het officiële geloof is de Islam.
Sinds 1928 is de staatsgodsdienst afgeschaft in Turkije.
In 1924 is het Het Directoraat van Godsdienstzaken (Diyanet Isleri Baskanligi) door de staat opgericht met als
doel het kunnen controleren van de officiële vorm van islam door de staat.
Deze regelt alle staatsgerichte zaken wat betreft de islam.
De grootste geloof stroming is soennisme 95% van de bevolking. Daarnaast de alevitisme, christenen, joden,
atheïsten en de orthodoxen (armeens en/of griekse)

Naam en geschiedenis van Turkije

De naam Turkije, Turkiye, is te verdelen in twee woorden: Turk, betekent “sterk” in het oudturks en
duidt meestal de inwoners van Turkije aan en -iye, dat “eigenaar of gerelateerd aan” betekent.
In de scripties van de Göktürken van Centraal-Azië (8e eeuw v. Chr.) zijn eerste term als “Türk of Türük gebruikt.

Het gebied van de huidige Turkije wordt ook wel Klein-Azië of Anatolië genoemd. Anatolië heeft vele volkeren gezien,
Hettieten, Frygiërs, Lydiërs, Urarteërs, Armeniërs en Grieken.
Rond de 2e eeuw v.Chr. was Anatolië de eerste provincie van het Romeinse Rijk. De bevolking werd tot de christendom
bekeerd. Rond 400 na Chr. toen het Romeinse Rijk in verval raakte werd het een deel van het Byzantijnse Rijk met
Constantinopel als hoofdstad. (huidige Istanboel)
Het gebied werd grotendeels Griekstalig, alleen de Koerden en Armeniërs in het oosten behielden hun eigen taal.

Vanuit Centraal-Azië veroverden de Oghuz-stammen Anatolië. De voorouders van de huidige Turken.
De Selsjoeken versloegen in 1071 onder leiding van de Seltsjoekse leider Alp Arslan, de Byzantijnse keizer Romanus IV in
de Slag bij Malazgirt. De Seltsjoeks Sultanaat wordt opgericht rond de stad Konya,
Keizer Manuel I deed nog tevergeefs in 1176 een poging om de gevestigde Seltsjoeken te verslaan maar leed in de Slag om
Myriokephalon zware nederlaag.

Constantinopel werd door de kruisvaarders in 1204 veroverd. Het Byzantijnse Rijk was al zo zwaar verzwakt dat heel Anatolië
in handen van de Turken viel.
Het zal 200 jaar duren namelijk in 1453 dat het Ottomaanse Rijk, Constantinopel zullen veroveren. Deze stad werd de
nieuwe hoofdstad van het Rijk en werd voortaan Istanboel genoemd. Begin van een periode van culturele bloei,
verovering en heerschappij over grote delen van het Midden-Oosten, de Balkan en Noord Afrika.
Het Ottomaanse Rijk kende zijn bloeitijd in de 16 eeuw. De Ottomanen hadden veel macht ronde de Middellandse Zee.
Via Josef Nasi, een gevluchte jood die als bankier in Istanboel woonde, zocht Willem van Oranje in 1571
contact met het Ottomaanse Rijk. Omdat ze een gemeenschappelijke vijand hadden, de Spaanse Koning.

In die periode was het Ottomaanse Rijk ook in oorlog met de Heilige Liga waar Spanje deel van uitmaakte.

Begin van goede betrekkingen tussen de Nederlanders en Turken.
Gegevens uit die periode tonen aan dat Turkse handelaren in de binnensteden veel invloed hadden in de
Nederlandse economie. Uit die periode stammen ook teksten als “Liever Turks dan Paaps”.
Als blijk van vriendschap en de goede betrekkingen tussen Het Ottomaanse Rijk en Willem van Oranje,
schenkt de Sultan, Nederland “een Tulp”.
En juist deze “Tulp” is zeer belangrijk geweest voor de Nederlandse economie in de Gouden Eeuw.
Voor één tulp bol betaalde je snel 3000,- tot 4200,- gulden.
Nu staat de “Tulp” symbool voor Nederland.

Na de 16e eeuw trad langzaam verval in het Ottomaanse Rijk. In de eerste wereldoorlog kozen ze partij voor Duitsland.
Ze verloren de oorlog. Het grote Ottomaanse Rijk werd teruggedrongen tot hun kerngebied in Anatolië.
Het Sykes-Picotverdrag (1916) en het Verdrag van Sèvres (1920) regelden de verdeling van het Ottomaanse Rijk onder de overwinnaars.

Het verdrag hield in dat het westelijke deel van Anatolië werd Grieks, zuidelijke delen kwamen onder Italiaanse, Britse en Franse controle,
de Turken kregen het noordelijke deel. Omdat dit het einde betekende van een Turkse staat in Anatolië kwamen veel Turken in
opstand en de Turkse onafhankelijkheidsoorlog onder leiding van de legerleider Mustafa Kemal,
die later de naam Atatürk kreeg van de Turken, was een feit.
De geallieerden werden verdreven en de Turken wonnen de oorlog en in 1923 tekende Mustafa Kemal, de Vrede van Lausanne, die een einde
maakte aan de oorlog en de grenzen van het nieuwe Turkije vastlegde.
Op 29 oktober 1923 is de Republiek Turkije opgericht met als eerste president Mustafa Kemal Atatürk.

Na de oprichting van Turkije begon Mustafa Kemal aan radicale hervormingen die er moesten zorgen dat Turkije een moderne en
welvarende land zou worden. Zijn politieke visie, het Kemalisme geheten zorgde ervoor dat het kalifaat was afgeschaft, scheiding van religie en staat en maakte van Turkije een streng seculiere staat naar Frans model. Hij zorgde verder voor een nieuwe grondwet en maakte van Ankara, de nieuwe hoofdstad van Turkije.
Ook voerde hij familienaam in. Het Arabische schrift werd vervangen door het Latijnse schrift. Veel traditionele kledingstukken
werden verboden, mannen moesten een hoed dragen i.p.v Fez, vrouwen was verboden om gesluierd over straat te lopen, vrouwen moesten een hoed op
en mantel aan. Hoofddoek in openbare ruimtes werd verboden evenals op scholen. Onder zijn leiding werden duizenden scholen
gebouwd, basisonderwijs gratis en verplicht, leerplicht was een feit, vooral meisjes moesten naar school.
Een van de uitspraken van Atatürk was ‘wij moeten onze vrouwen goed opleiden want zij zorgen straks voor onze kinderen, en kinderen zijn
onze toekomst’. Vrouwen kregen meer rechten en kregen stemrecht. Ook op het gebied van Kunst en Cultuur waren vele hervormingen.

Tot grote verdriet van vele miljoenen Turken is op 10 november 1938 hun Atatürk, de vader van de Turken, op 57 jarige leeftijd
na een ziektebed gestorven aan levercirrose.
Hij is begraven in Ankara in een speciaal voor hem gebouwd mausoleum ‘Anit-kabir’.

Na het overlijden van Ataturk was het voor de Turken zowel economische als politiek gezien onrustige periode.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Turkije heel lang neutraal geweest,  de Balkanoorlog en de Eerste Wereldoorlog
hadden hun sporen achter gelaten. Turkije had veel ellende en leed meegemaakt. Achter de schermen wist Turkije wel
via haar ambassades in de door Duitsland bezette gebieden enkele duizenden Joden te redden door ze een Turks
paspoort te verschaffen. Pas in februari 1945 verklaarden Turkije, Duitsland en Japan de oorlog.
Door Turkije in 1952 toe te laten tot de NAVO, kreeg NAVO toezicht op de Bosporus, een belangrijke
scheepsvaartroute voor de Russen.
Sinds 1949 is Turkije lid van de Raad van Europa, lid van de G20, een groep die de 20 belangrijkste
economieën van de wereld bij elkaar brengt en lid van de Verenigde Naties.

Jaren later is het nog heel onrustig in Turkije, allerlei politiek stromingen, links en rechts willen de macht en
gaan de straat op om hier hun recht te halen waarbij vele duizenden doden vallen.
In de jaren 1960, 1971 en 1980 zijn er verschillende staatsgrepen geweest in Turkije, na enkele jaren militair bestuur,
kwam er wel steeds weer een civiele regering.

In 1974 pleegde Nicos Sampson, de leider van de Griekse junta, gesteund door rebellenorganisatie EOKA een coup.
Doel was de Enosis, aansluiting van het gehele eiland bij Griekenland. Het was al ruime tijd onrustig op het eiland,
het verkeerde in staat van burgeroorlog, waarbij regelmatig aanslagen werden gepleegd waar veel Turken en
Grieken omkwamen. Onder leiding van de toenmalige president Ecevit van Turkije vielen de Turkse troepen
het noorden van Cyprus binnen gesteund met de in 1959 getekende Garantieverdrag door Turkije, Engeland
en Griekenland. Na de interventie van het Turkse Leger keerde de rust op het eiland terug maar
uiteindelijk kwam het tot een scheiding van de eiland in een Turks- en Grieks- Cypriotische republiek.

Tot 2001 beleefd Turkije grote economische crisis met torenhoge inflatie. Na de aanslagen op 11 september 2001 kreeg Turkije
veel financiële steun omdat het als enige NAVO-land met een overwegend islamitische bevolking, intermediair werd tussen
het Westen en de Islamitische Wereld. Met name in de vredesmacht in Afghanistan had Turkije een leidende rol.
Onder leiding van Kemal Dervis, minister van Economie en Financiën van Turkije, werd in rap tempo de Turkse economie geliberaliseerd, met
als gevolg dat Turkije tussen 2002 en 2008 een van de snelst groeiende economieën ter wereld werd.
In 2002 komt de partij AKP, onder leiding van Recep Tayyip Erdogan, als premier aan de macht.

Onder zijn regering is de inflatie gedaald van 32% naar 9%. De economie groeit jaarlijks gemiddeld met 6.3%.
Er is veel geïnvesteerd in het onderwijs. Er zijn meer dan 2000 scholen gebouwd. Leerplicht is van 6 jaar naar 12 jaar gegaan.
Schoolboeken zijn gratis. Samen met UNICEF is er in 2003 een campagne gestart “Kom op meiden , naar school”,
die meisjes, met name in het zuidoosten van het land stimuleert om naar school te gaan.

Erdogan is in 2013 in moeilijker vaarwater gekomen, met name toen er bij de landelijke Gezi-park demonstratie,
demonstranten bruut werden neergeslagen. In december 2013 kwam er een groot corruptieschandaal aan het licht, waar gelekte
telefoongesprekken op het sociale media terecht kwam. Als reactie werden sociale media sites verboden.

In 2014 werd Erdogan de eerst president van Turkije die door het volk is gekozen met 51% van de stemmen.
Ondanks dat het een ceremoniële functie is blijft hij, tegen de grondwet in, bijeenkomsten van de regering en AKP voorzitten.
Nadat Erdogan gekozen werd als president volgde Ahmet Davutoglu hem op als premier.

Turkije is een parlementaire democratie. De grondwet regelt de wettelijk kader van het land. Met een president als staatshoofd.
Deze wordt om de 5 jaar door middel van rechtstreekse verkiezingen gekozen.
De uitvoerende macht berust bij de minister-president en de ministerraad. De wetgevende macht berust bij de Grote Nationale Assemblee van Turkije.
De rechtelijke macht is onafhankelijk van de uitvoerende en de wetgevende macht.

Vanaf 1933 bestaat de kiesrecht voor mannen en vrouwen.
Elk burger van Turkije, vanaf 18 jaar, heeft recht om te stemmen.

Turkije heeft een oppervlakte van 783,562 km², is 18 keer groter dan Nederland.

Turkije ligt voor het overgrote deel in Azië met een kleine stuk land in Europa, die twee continenten worden gescheiden door de Dardanellen,
Zee van Marmara en de Bosporus, die gezamenlijk de Middellandse Zee met de Zwarte Zee verbind.
Het land grens in het westen (europa) aan Bulgarije en Griekenland en in het oosten (azië) aan Georgië, Armenië, Iran, Irak en Syrië.
Sinds 1974 valt het noordelijkste deel van Cyprus onder de Turkse Republiek. En heet de Turkse Republiek Noord-Cyprus.

Met als hoogste punt berg Ararat (turks Agri Dagi), deze met eeuwige sneeuw bedekte vulkaan ligt in het oosten van het Turkije, in de provincie Igdir.
De Ararat (Agri Dagi) is volgens de Thora, waar de ark van Noach, op lande na het zakken van het water van de zondvloed.
Het wordt als een heilige berg beschouwd. Jaarlijks komen er duizenden mensen deze berg bezoeken.

Turkije ligt op een zeer complexe en gevoelige aardbeving gebied.
Het grootste deel van Turkije ligt op een zogenaamde Anatolische Plaat. En het kleinste deel ingeklemd tussen de naar elkaar toe
bewegende Euraziatische en Arabische platen. Iedere dag zijn er kleine bijna niet waard te nemen aardbevingen.
Laatste grote aardbeving was in 2003 in Bingöl. Omdat de platen steeds in beweging zijn, vond de vorige grote
aardbeving enkele honderden kilometers ten oosten van Istanboel plaats. Wetenschappers voorspellen dan ook dat de volgende
grote aardbeving Istanboel zal treffen.

Klimaat

Klimaat van Turkije is zo divers dat je in één seizoen verschillende klimaten kan meemaken.
Je kan s′morgens skiën en middags liggen zonnen op het strand. Er zijn regio′s in Turkije waar men 4 keer per jaar kan oogsten.
Elk regio heeft een ander klimaat. De gebieden langst de Middellandse Zee, bijvoorbeeld de Turkse Rivièra heeft een mediterraan klimaat.
De zomers zijn er warm en droog. Het Taurusgebergte zorgt ervoor dat noordelijke winden geen invloed hebben op het klimaat vlak aan de kust.
Centraal-Anatolië, bijvoorbeeld Cappadocië heeft een landklimaat met zeer hete zomers en ijskoude winters waarin
sneeuw kan vallen. Noord-Kust, bijvoorbeeld de Zwarte Zee gebied heeft een gematigde zeeklimaat met zachte winters en zachte zomers
hier valt relatief veel regen, staat ook bekent als de groene streek van Turkije.
Het zuidoosten is het overwegend droog en plaatselijk zelfs woestijnachtig. Oost-Anatolië, bijvoorbeeld Erzurum heeft een droog landklimaat,
met hete en droge zomers en koude en sneeuwrijke winters.
Istanboel heeft een zeeklimaat, zomers warm met weinig neerslag en in de winter kan het koud zijn met sneeuw maar deze blijft niet lang liggen.
Ankara heeft een landklimaat, zomers is het warm en in de winter is het koud en kan het sneeuwen, vriezen en nachtvorst.
Zowel in de winter als in de zomer valt er weinig neerslag.

Landschap

Landschap van Turkije kenmerkt zich met uitgestrekte vlaktes die aan alle zijden afgebakend worden door gebergten. Met rivieren, rivierduinen en veel moerassen. Een van die moerassen in heet Centraal-Turkije is zo sterk verdampt dat een van de grootste zoutmeren van Turkije is ontstaan, de Tuz Gölü staat midden in de driehoek Konya-Ankara-Kayseri. Het westen is deels met bos begroeid heuvelland, plaatselijk tot berglandschap, met kleine en grote meren.

Flora en Fauna

Doordat er in Turkije nog zoveel grote gebieden nog zo geïsoleerd zijn is er een buitengewoon rijke flora aanwezig, uit recente
onderzoek zijn dit 9222 verschillende soorten hogere planten. Vele soorten gladiolen, lelieachtigen, lipbloemigen, vlinderbloemigen,
toortssoorten, klaversoorten, klokjesbloemen. Zeer soortenrijk zijn ook de orchideeën en de bolgewassen waaronder meerdere soorten
tulpen. Nederland mag zichzelf dan als tulpenland beschouwen, maar alle tulpen die in Nederland worden gekweekt vinden hun
oorsprong in Turkije. Bolgewassen zijn namelijk bij uitstek verbonden met drogere streken en Nederland heeft een zeeklimaat.
De “Tulp” was een geschenk van de Sultan aan Nederland als blijk van vriendschap en goede betrekkingen. Hierdoor kwam
de tulp naar Nederland. En juist deze “Tulp” is zeer belangrijk geweest voor de Nederlandse economie in de Gouden Eeuw.
Voor één tulp bol betaalde je snel 3000,- tot 4200,- gulden.
Nu staat de “Tulp” symbool voor Nederland.

Een van de belangrijkste factoren voor de verscheidenheid aan plantensoorten is zeker de diversiteit aan klimaten in Turkije.
Europese Wolf, Bruine Beer, Vale Gier, Lammergier, Steenarend, Lannervalk en Oehoe enkele dieren die elders zeer zeldzaam
zijn vindt je in Turkije. In rivieren vindt je Reuzenstern terwijl in meren Scharrelaar, Hop, Bijeneter en
meerdere soorten ijsvogels kan vinden. Turkije is rijk aan vlinders en talloze insecten.

Bevolking

Met een bevolking van 80 miljoen, 67 % hiervan bestaat uit inwoners van 15 tot 64 jaar met een gemiddelde leeftijd van 30 jaar.
Vergeleken met Nederland heeft Turkije een relatief jonge bevolking.
Turkije is verdeeld in 81 provincies, en deze provincies zijn weer verdeeld in 923 districten.
Autokentekens in Turkije beginnen met de nummer van een van de 81 provincies waar de auto staat geregistreerd.
34 staat bijvoorbeeld voor Istanboel.

De grootse stad, in Turkije, is Istanboel met meer dan 12 miljoen officiële inwoners.
Istanboel is ook het financiële, economische en culturele hart van het land.
Gevolgd door de hoofdstad Ankara, Izmir en Bursa.

Turkije of wel Anatolië heeft vele beschavingen en bevolkingen zien komen en gaan. Het is een van de oudst door mensen bewoonde
gebieden in de wereld buiten Afrika.
Hier ligt ook een van de oudst bekende nederzetting Çatal Hüyük en Göbekli Tepe.
Hattiërs, Hettieten, Lyciërs,en Cariërs zijn een van de eerste volkeren die hun rijk grotendeels op hebben gebouwd
in Anatolië. In de loop van de tijd vestigen Griekse kolonisten zich aan de kust en Perzische volkeren in het binnenland.
Het is Alexander de Grote die in 334 voor Chr. de Perzen verslaat en zo over de hele regio heerst.
In de 1ste eeuw na Chr. was heel Anatolië ingelijfd in het Romeinse Rijk. Omstreeks 400 na Chr.
viel het Romeinse Rijk uiteen en werd Anatolië een deel van het Byzantijse Rijk met Constantinopel als hoofdstad.

In de middeleeuwen komen steeds meer volkeren naar Anatolië, zoals Arabieren, Bulgaren en Turken.
De Turkse Seltsjoeken veroveren grote delen van Anatolië. Uiteindelijk zal het Ottomaanse Rijk
heersen over Anatolië. Tijdens de eerste eeuwen van het Ottomaanse Rijk komen veelal West-Europese
handelaren (bijv. Nederlanders) en een groot aantal gevluchte Joden zich vestigen in Anatolië.
Met het uiteen vallende van het Ottomaanse Rijk kwamen grote aantal bevolkingen naar Anatolië met
name vele miljoenen moslims die werden verdreven uit de Balkan, de Krim en de Kaukasus.
Bulgaren Circassiërs, Tsjerkessen, Nogai, Kabarden, Krimtataren, Tataren, Tsjetsjenen, Abchazen,
Bosniërs, Albaniërs, Georgiërs, Roma en islamitische Grieken. Zij gingen leven tussen de Turken, Armeniërs en Koerden.
Ze kregen van de Ottomaanse staat grondgebied aangeboden in West- en Noord Turkije.
Tegenwoordig wonen deze minderheden nog in hun eigen dorpen en steden.
Veel zijn ook weer vertrokken naar grote steden en integreerden voor een groot deel in de Turkse samenleving.

Twee grote groepen bleven uiteindelijk over na de oprichting van de republiek Turkije, de Turken en de Koerden.
Ook steeds meer West-Europeanen vestigen zich in Turkije, met name in Istanboel en de kustgebieden.

73% van de bevolking bestaat uit Turken
21% Koerden
2% Tjerkessen
2% Arabieren
0.5% Lazen
0.1% Syriërs
0.06% Armeniërs
0.01% Abchazen

In Istanboel en Izmir kan je nog kleine Joodse gemeenschappen vinden.

Meer over de taal

In Turkije is Turks de enige officiële taal. In de 10e eeuw komt het Turks vanuit Klein-Azië
naar het westen door trekkende nomaden.
Met de oprichting van de Republiek Turkije in 1923 wordt het Turks vervangen door het Latijnse schrift.
Het huidige Turks heeft veel leenwoorden overgenomen uit het Frans, Perzisch en het Arabisch.
Het Turks maakt deel uit van de Turkse taal, een wijdverspreide maar nauw verwante taalfamilie die tot
in het westen van China tot op de Kaukasus en in Centraal-Azië door ruim 600 miljoen mensen wordt
gesproken. Van 1980 tot 1991 was het verboden om in het openbaar Koerdische te spreken. In het oosten van
Turkije wonen de meeste Koerden. Vanaf 2009 worden er wel grote stappen gezet om de rechten van
Koerdische minderheid te verbeteren.
Op basis- en middelbare scholen wordt naast Turks, Engels onderwijs gegeven.
Op privéscholen werden al langer Duits, Frans, Grieks en Armeens onderwijs gegeven.

Meer over het geloof

Sinds 1928 is de staatsgodsdienst in Turkije afgeschaft. Bij de oprichting van de Turkse staat,
heeft Mustafa Kemal Atatürk, de grondlegger van de Republiek Turkije, het kalifaat afgeschaft
en scheiding van religie en staat ingevoerd.
Het Directoraat van Godsdienstzaken (Diyanet Isleri Baskanligi) is door de staat opgericht met als
doel het kunnen controleren van de officiële vorm van islam door de staat.
Een van de regels die zijn ingevoerd zijn dat personen werkzaam bij een overheidsinstelling geen
uiterlijke religieuze kenmerken mogen vertonen, bijvoorbeeld vrouwen mogen geen hoofddoek op
als ze werkzaam zijn bij een overheidsinstellingen. Ook godsdienstig onderwijs valt wettelijk onder
supervisie en controle van de staat.
De grootste geloof stroming is soennisme 95% van de bevolking. Daarnaast de alevitisme, christenen, joden,
atheïsten en de orthodoxen (armeens en/of griekse)
De Turkse staat erkent naast de Islam, drie andere religies, de Armeens-orthodoxe Kerk, de Grieks-orhodoxe Kerk
en het Jodendom.

Cultuur

Onder Grieks en Romeins bestuur kende Anatolië een rijke literaire traditie van filosofen, poëten, wetenschappers en politici.
Na de Romeinse rijk verdween geletterdheid drastisch af. Allen de wetenschappers bleven in het Byzantijnse rijk onderwezen worden
in de Universiteit van Constantinopel en de universiteit van Trebizonde.
De op de universiteiten verschenen publicaties werden pas met de Renaissance in grotere aantallen beschikbaar in het Westen.
De ontwikkeling voor volksliteratuur is door ongeletterdheid voor een groot deel van Het Byzantijnse en later het Ottomaanse
pas op gang gekomen begin van de 20e eeuw. Binnen de Turkse Literatuur bestonden twee stromingen, dit waren verhalen
van volkslegendes die door verhalenvertellers werden overgedragen, bijvoorbeeld Nasrettin Hoca, Köroglu en Dede Korkut.
En de geschreven poëzie van de Turks-en Perzisch talige bovenklasse.

Nasrettin Hoca en zijn verhalen zijn bij alle Turken van  7 tot 77 jaar bekent. Hoca was een islam geestelijke uit de middeleeuwen.

Feitelijke bewijzen zijn er niet maar hij zou geboren zijn rond 1208 in Eskisehir bij Sivrihisar en rond 1284 in Aksehir bij Konya
zijn gestorven. Er is in Aksehir een mausoleum van hem, jaarlijks komen er duizenden mensen hem bezoeken.
Tussen 5 juli en 10 juli worden er jaarlijks ter ere van de Hoca feestelijkheden georganiseerd.
De Hoca had, naast dat hij een geestelijke was van de islam, een filosofische en komische benadering van de dagelijkse
gebeurtenissen van het leven met name als het ging om familie, buren, vriendschappen en werk.
Hij is ook bekent om het feit dat hij altijd verkeerd om op zijn ezel zat.
Zijn verhalen zijn vertaald en bekent in Europa en de Arabische wereld.

Karagöz (zwart oog) en Hacivat zijn personages van het traditionele Turks poppenspel.
Vooral in de Ottomaanse periode waren de personages zeer populair. Met name tijdens de
Ramadan en bij besnijdenissen zijn ze een vaste onderdeel.
Het zijn houten figuren die uitgevoerd worden in een schimmenspel.
Karagöz, vertegenwoordig de gewone man, een analfabeet, recht door zee en mept er snel op los.
Hacivat, vertegenwoordig de opgeleide klasse. Karagöz neemt Hacivat graag op de hak en hebben
allebei gemeen dat ze beide armoedig zijn.

Dede Korkut (opa Korkut) ofwel Ata Korkut, zoon van Kara Hoca, geboren in Turkistan. Hij leefde 295 jaar
geleden in een gebied waar de Turken heersten. Hij was een adviseur van Inal Syr Yavus Khan, hij genoot veel respect en
zijn uitspraken en adviezen werden doorgegeven  en uitgevoerd. Zijn uitspraken en liederen zijn van generatie tot generatie
verteld en uiteindelijk op schrift gezet. (15e tot 16e eeuw)
Het boek van Dede Korkut heeft 12 epische verhalen, combinatie van proza en poëzie.
Het geeft een goed voorbeeld van de Oguz Turken, over hun geloof, hun manier van leven, hun tradities,
hun sterke karakter en ethiek. Dede Korkut lig begraven in Bayburt-Masate/ Turkije.
Ieder jaar wordt er in Bayburt-Masate/ Turkije de Internationaal Bayburt Dede Korkut Cultuur en Kunst Festival
georganiseerd, met duizenden bezoekers.
In Dresden en in het Vaticaan liggen kopie exemplaren van het boek.
De verhalen van Dede Korkut zijn zowel in het westen als in het Oosten bekent.

In de 16e en 17e eeuw is er in de Ottomaanse en Safayidische rijken divan-poëzie geschreven.
Het soefisme, een mystieke spirituele islamitische stroming die belangrijk is geweest voor de vorming van de
huidige Turkse en Iraanse maatschappij. Pas in de 19e eeuw kwam het gebruik van het Turks voor
volksliteratuur in een stroomversnelling. De Franse literaire cultuur heeft een grote aantrekkingskracht
op de steeds meer zelfbewuste Turkse Burgers.
De eerste Turkse roman was in 1872″Talat en Fitnat zijn verliefd” van Semsettin Sami.
Andere vroege Turkse schrijvers zijn Ahmet Midhat Efendi en Namik Kemal.
Schrijver Orhan Pamuk kreeg in 2006 de Nobelprijs voor literatuur.

Muziek

Binnen de Turkse cultuur is muziek heel belangrijk en de Turkse muziekindustrie is dan ook
erg groot. Turkse muziek kent vele stijlen, die terug te leiden tot etnische muziek uit Centraal-Azië.
Traditionele Turks muziek maakt veel gebruik van snaar- en slaginstrumenten bijvoorbeeld
de baglama, mondharp en kanun. De baglama (of saz) is de belangrijkst instrument van Turkse muziek.

Traditioneel etnische muziek is nog heel populair. Ieder regio heeft zo zijn eigen muziek stijl,
De Zwarte zee gebied heeft zijn Kemençe.
Westkust heeft zijn Darboeka
Oost Turkije heeft zijn Davul deze wordt vaak met Zurna gespeeld.

Davul-Zurna wordt vaak gespeeld op bruiloften, besnijdingsfeesten, of als een jongen het leger in gaat
of als er een demonstratie is, of een opening van een zaak.
Samen met Davul-Zurna gaat de bruidegom, de bruid gaat ophalen. Dit is een traditie die nog steeds
ook in grote steden wordt gedaan.
Tijdens de Ramadan heb je speciale Davul spelers (zonder de Zurna) die trommelen om de mensen
wakker te maken zodat ze op kunnen staan om te eten op voorbereiding voor het vasten.
In grote steden zijn de “Davulcular” (de trommelaars) vaak in dienst van de gemeente en krijgen ze
wijken waar ze speciaal in de maand van de Ramandan, de vastentijd mogen spelen.
En als de maand voorbij is gaan ze lang de deuren om geld op te halen. Dit is een traditie uit het Ottomaanse rijk.

Ottomaanse muziek, met name de janitsaren, hebben invloed gehad op westerse componisten zoals
Mozart, Haydn en Beethoven. Zij schreven stukken die geïnspireerd waren door de Ottomaanse
Marsmuziek. Bijvoorbeeld de Rondo Alla Turca van Mozart en de Turkse Mars van Beethoven.

Mehter Takimi is het oudste militaire orkest van Europa.
Al in de 8e eeuw na Chr. was, een van de muziekinstrumenten die gebruikt werd in de
oorlogsvoering, een grote Trommel (davul) en een Külpüge. Hedendaagse variant is
de Trommel en de Trompet. Trompet geluid kondigde over de kale vlaktes een nieuwe belegering aan.
Het marcheren van de soldaten werd begeleid door mars ritmes van de Trommel.
Begin van de hedendaagse “Militaire Kapel”. Tijdens de Ottomaanse beving kreeg Mehter Takimi een
officiële satus. Ze werden vanaf de 16e eeuw ingezet bij de infanterie en de marine.
Via de muziek wist het orkest de soldaten aan te sporen om te strijden voor de Ottomaanse expansiedrift.
In het vijandelijke kamp hoorde men de muziek met angst en beven aan, begin van een bloedige oorlog.
De liedteksten van de Mehter-muziek gaat vooral over de heldendaden van het Ottomaanse leger.
Mehter takimi had ook een civiele functie, een ervan was om de Sultan iedere middag aan het hof
ceremonieel te begroeten. In 1826 werd om militair-politieke redenen het militaire orkest afgeschaft.
Inmiddels hadden andere Europese landen het nut van een militaire kapel ingezien en ontstonden
overal in Europa dergelijke orkesten. Is ook de voorloper van de Fanfare.
Het bleef vanaf  de afschaffing tot 1952 vrij stil rond de Mehter Takimi.
De 500ste verjaardag van de verovering van Istanboel (1453) is aanleiding geweest om de Mehter Takimi
nieuwe leven in te blazen. Wat leidt tot een verhoogde interesse in het militaire orkest.
De Istanboelse Mehter Takimi verzorgt al snel weer optredens in Turkije.
De huidige Mehter Takimi zingen en dragen traditionele kledij en zwaaien met Ottomaanse oorlogsvlaggen.

In de jaren 30 van de vorige eeuw vond er een culturele revolutie plaats wat betreft Turkse muziek.
Er zijn toen vele instrumenten gestandaardiseerd en vele volksmuziek (Turku) verzameld en uitgegeven.
In de jaren 50 werden westerse muziekstijlen zoals rock-‘n-roll en jazz populier. In de jaren 60 en 70
werd Turkse Rock, Anadolurock, door bijvoorbeeld Cem Karaca en Baris Manco zeer populier.
Sezen Aksu is de bekendste zangeres in de pop genre, ze heeft veel invloed op de Turkse muziekscene.
In de jaren 70 en 80 was muziekstijk Arabesque, een arabisch muziekstijl, zeer populier ten opzichte
van westerse muziek. Sinds de jaren 90 is westerse muziek populier zoals artiest Tarkan, een in Duitsland opgegroeide
‘tweede generatie’ Turk, die zelf een wereldwijde hit had.
De in het Westen opgegroeide jongeren, de zogenaamde tweede en derde generatie Turken, is van groot
invloed geweest in de populariteit van muziekstromen als hiphop, reaggae en metal.
In 2003 won Turkije zelfs met het liedje Everyway that I can van Sertab Erener het Songfestival.